Chiếc xe chở lương thực vừa dừng lại để phát cơm cho trẻ em thì trúng tên lửa. Ba người chết tại chỗ ở khu Tel al-Hawa, thành phố Gaza, ngày 21/11 — và cú đánh này đang đẩy lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vào tình thế mong manh nhất kể từ khi nó có hiệu lực tháng 10/2025.
Vụ việc xảy ra vào khoảng giữa trưa thứ Bảy, khi chiếc xe đang chở lương thực cho người di tản ở khu Tel al-Hawa, phía tây nam thành phố Gaza. Cơ quan Phòng vệ dân sự Gaza cho biết một máy bay không người lái của Israel đã đánh trúng chiếc xe, làm 3 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Bệnh viện Al-Shifa xác nhận đã tiếp nhận thi thể của 3 người đàn ông.
Nhân chứng Abu Zein Al-Daya kể lại với Reuters rằng chiếc xe chở theo thực phẩm đóng gói và giấy tờ mang logo của tổ chức từ thiện World Central Kitchen. “Nó vừa định dừng lại để phát đồ ăn và nước uống cho trẻ em thì bị tên lửa đánh trúng”, ông nói.
Quân đội Israel sau đó cho biết họ đã đánh trúng 3 tay súng thuộc cánh quân sự của tổ chức Islamic Jihad trên một chiếc xe vận chuyển lương thực và vật tư cho tổ chức này, và chiếc xe không mang dấu hiệu của một tổ chức cứu trợ nhân đạo. Reuters cho biết hãng tin này không thể xác minh độc lập tuyên bố của quân đội Israel.
World Central Kitchen cho biết chiếc xe bị đánh trúng không thuộc về họ, dù một tài xế trên xe từng làm việc cho tổ chức này. Hai người còn lại không phải nhân viên của World Central Kitchen.
Dù xe có thuộc tổ chức nào đi nữa, thì 3 người mang cơm cho người đói đã chết ngay giữa ban ngày, trong lúc lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực trên giấy tờ. Cùng ngày 21/11, ít nhất 4 người Palestine thiệt mạng ở Gaza. Trong 48 giờ qua, ít nhất 9 người đã chết vì các cuộc tấn công của Israel, theo số liệu mới nhất của Bộ Y tế Gaza.
Tổng số người chết kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực tháng 10/2025 đã lên tới 1.661 người, trong khi 6.062 người khác bị thương, theo Bộ Y tế Gaza. Con số này cho thấy cái gọi là “ngừng bắn” ở Gaza từ lâu đã không còn là ngừng bắn thực sự, mà chỉ là chiến sự giảm cường độ, với những vụ tấn công chết người vẫn xảy ra gần như mỗi ngày.
Ngay sau vụ đánh trúng xe lương thực, Hamas đã kêu gọi các nước trung gian và bảo đảm ngừng bắn họp khẩn. Hamas yêu cầu các nước trung gian gây sức ép buộc Israel thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn, bảo vệ dân thường và nhân viên cứu trợ, đồng thời bảo đảm lương thực và hàng viện trợ nhân đạo được đưa vào Gaza mà không bị cản trở.
Hamas cũng cáo buộc Israel đang theo đuổi “chính sách bỏ đói” người dân Gaza.
Lệnh ngừng bắn ở Gaza được ký kết tháng 10/2025 theo kế hoạch 20 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với Mỹ cùng các nước trung gian Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ đứng ra bảo đảm. Thỏa thuận này đã chấm dứt giao tranh lớn, nhưng chưa bao giờ chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công. Mỗi vụ tấn công mới đều là một phép thử đối với cam kết giữ cho thỏa thuận đứng vững của Washington và các nước bảo đảm.
Cũng trong ngày 21/11, hàng trăm người Palestine di tản đã biểu tình gần “Yellow Line” — đường ranh giới phân tách khu vực do Israel và Hamas kiểm soát — để phản đối việc Israel tiếp tục phá nhà và tăng cường không kích. Người biểu tình tập trung ở Deir el-Balah, miền trung Gaza, nơi nhiều gia đình di tản đang sống trong lều trại tạm bợ.
Thị trưởng Mohammed Musleh của khu Maghazi cho biết hơn 500 căn nhà đã bị phá hủy trong chưa đầy một tháng. “Đây dường như là một phần của chính sách di dời dần dần có hệ thống nhằm buộc người dân rời khỏi trại và phá hủy càng nhiều nhà càng tốt”, ông Musleh nói với Al Jazeera.
Bộ Công trình và Nhà ở Gaza cho biết 350.000 gia đình đã mất nhà sau khi 80% nhà ở trong dải Gaza bị phá hủy. Nhiều gia đình đang sống trong lều trại, và những trận lụt gần đây đã tàn phá cả nơi trú ẩn tạm bợ cuối cùng của họ. “Yellow Line” ban đầu được vạch ra theo kế hoạch của Tổng thống Trump để đánh dấu khu vực quân đội Israel rút về, nhưng kể từ tháng 10/2025, đường ranh giới này đã dịch chuyển dần về phía tây. Hiện nay, gần 2/3 diện tích Gaza nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Israel hoặc bị hạn chế ra vào.
Cũng trong ngày 21/11, Đội Phòng vệ dân sự Gaza cho biết họ đã tìm thấy thi thể và hài cốt của 129 người từ 39 tòa nhà bị phá hủy ở trại tị nạn Nuseirat, az-Zawayda và Deir el-Balah, miền trung Gaza. Chiến dịch tìm kiếm kéo dài 53 ngày, với 410 giờ làm việc, chỉ bằng một máy xúc, một máy ủi và một xe chở đất đá. Đây là giai đoạn hai của dự án do Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế tài trợ.
Giám đốc Phòng vệ dân sự miền trung Gaza, Rami al-Aidi, cho biết 233 người đã được báo mất tích dưới đống đổ nát của chính những tòa nhà này. Phòng vệ dân sự Gaza ước tính khoảng 8.000 thi thể vẫn còn nằm dưới đống đổ nát khắp Gaza, trong đó khoảng 4.000 thi thể ở những khu vực do Israel kiểm soát. Với trang thiết bị hiện có, việc tìm kiếm toàn bộ số thi thể này có thể mất từ 8 đến 10 năm.
Ba người chết trên một chiếc xe chở lương thực, 9 người chết trong 48 giờ, 1.661 người chết kể từ lệnh ngừng bắn, hơn 500 căn nhà bị phá trong chưa đầy một tháng, 129 thi thể vừa được kéo ra khỏi đống đổ nát sau 53 ngày đào bới. Những con số này chồng lên nhau thành một câu hỏi duy nhất: lệnh ngừng bắn còn lại bao nhiêu?
Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào những gì xảy ra trong những ngày tới — liệu các nước trung gian có họp khẩn như Hamas yêu cầu hay không, và liệu Washington có đủ quyết tâm để giữ cho kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump không sụp đổ. Bởi vì khi ngay cả một chiếc xe chở cơm cho trẻ em cũng không còn an toàn, thì không còn ai ở Gaza dám tin rằng lệnh ngừng bắn vẫn đang bảo vệ họ.
Nguồn: Al Jazeera, Reuters, Daily Sabah, Dawn.

Bình luận