"Chúng ta còn thời gian." Chỉ một câu ngắn gọn ấy của Tổng thống Donald Trump đã đủ làm dịu nhiều tuần căng thẳng về nguy cơ Mỹ mở đợt không kích mới vào Iran. Trả lời phỏng vấn trong chuyến thăm Trung Quốc, phát sóng ngày 19/11, ông Trump cho biết Washington sẽ chờ tới sau ngày 1/1 năm sau mới quyết bước đi tiếp theo với Tehran, tín hiệu rõ ràng rằng Nhà Trắng không vội leo thang.
Theo Reuters, ông Trump nói: "Sắp bước sang năm mới, và chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra sau ngày 1/1. Nhưng họ đã rất khó chịu." Phát biểu được đưa ra trong cuộc phỏng vấn với Fox News, khi ông được hỏi về bản tin của CNN cho rằng Iran đang lên kế hoạch kích nổ một "quả bom bẩn" ở Washington. Ông Trump hạ thấp mối đe dọa đó, trả lời "Tôi không nghĩ vậy", dù ông cũng nói có dấu hiệu Iran đang "nhắm tới" khí độc và vũ khí sinh học. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng cho biết ông không nghĩ có mối đe dọa cận kề nào, trong khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran gọi bản tin của CNN là "vô căn cứ".
Tuyên bố hoãn quyết định tới sau ngày 1/1 đánh dấu bước ngoặt trong cách ông Trump xử lý cuộc xung đột đã kéo dài gần chín tháng. Chiến tranh bắt đầu ngày 28/2/2026 bằng các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran, và một lệnh ngừng bắn mong manh được duy trì từ tháng 4, dù căng thẳng chưa bao giờ lắng xuống. Hôm 9/11, ông Trump từng nói sẽ tạm hoãn các cuộc tấn công vào Iran sau cuộc gặp với thủ tướng Qatar, quốc gia làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran. Nhưng áp lực leo thang vẫn không ngừng tăng, đặc biệt từ phía Israel.
Reuters ngày 18/11 dẫn hai nguồn tin cho biết người đứng đầu cơ quan tình báo Mossad của Israel, Roman Gofman, đã vận động cho các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran trong chuyến thăm Washington tuần trước, gặp Giám đốc CIA John Ratcliffe và đặc phái viên của ông Trump, Steve Witkoff. Theo các nguồn tin, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tin rằng cơ hội để mở một cuộc tấn công đang thu hẹp dần, một phần vì lo ngại Mỹ có thể rút bớt lực lượng trong khu vực trước cuối năm nay. Ngược lại, các nhà lãnh đạo vùng Vịnh đã nói với ông Trump rằng họ không muốn ông tấn công Iran vì lo sợ Tehran sẽ đáp trả. Trong thế giằng co đó, quyết định chờ tới sau ngày 1/1 là một đòn giáng vào những người đang thúc giục hành động ngay.
Ngay trong ngày 19/11, Thượng viện Mỹ đã một lần nữa đứng về phía tổng thống. Với 51 phiếu chống và 48 phiếu thuận, các thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bác bỏ nghị quyết về quyền chiến tranh, vốn yêu cầu ông Trump chấm dứt cuộc chiến với Iran hoặc xin phép Quốc hội để tiếp tục. Đây là lần đầu tiên Thượng viện xem xét một biện pháp lớn về chiến tranh Iran kể từ chiến thắng của phe Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, và nghị quyết này trước đó đã được Hạ viện thông qua. Kết quả cho thấy đảng Cộng hòa, dù hiếm khi bất đồng với tổng thống, vẫn đoàn kết bảo vệ cuộc chiến mà Mỹ và Israel đã cùng mở màn từ cuối tháng 2.
Nhưng cái giá chính trị của cuộc chiến thì chính ông Trump cũng đã thừa nhận. Trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, phe Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, một thất bại nặng nề đối với đảng Cộng hòa. Trả lời tờ Wall Street Journal, ông Trump thừa nhận chiến tranh Iran là "một phần" nguyên nhân dẫn tới thất bại, dù ông cho rằng giá dầu tăng cao mới là gánh nặng chính trị lớn nhất. "Tôi đã làm điều đúng đắn. Tôi sẽ làm lại lần nữa", ông nói với tờ báo. Trả lời các phóng viên tại Nhà Trắng, ông cũng đồng ý với Phó Tổng thống JD Vance rằng cuộc xung đột đã gây tổn hại cho các ứng cử viên Cộng hòa, chủ yếu vì đã đẩy giá xăng lên cao. "Tôi nghĩ phần lớn là đúng", ông nói, đồng thời khẳng định ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân quan trọng hơn mọi hậu quả bầu cử.
Phó Tổng thống Vance còn nói thẳng hơn. "Lý do chúng ta thua là vì cuộc chiến. Chính tổng thống đã nói vậy tối qua", ông viết trên mạng xã hội X, ám chỉ phát biểu của ông Trump trên Fox News. Vance cho rằng việc mất Thượng viện trong sáu năm tới là cái giá phải trả, và đảng Cộng hòa cần thành thật đối mặt với điều đó thay vì đổ lỗi cho cử tri. Ông cũng cho biết thăm dò nội bộ cho thấy nhiều cử tri từng bỏ phiếu cho liên danh Trump-Vance năm 2024 đã quay sang phe Dân chủ, với bốn mối quan tâm hàng đầu là chấm dứt chiến tranh Iran, kiềm chế lạm phát, ưu tiên "Nước Mỹ trên hết" và thay đổi quan hệ với Israel.
Cái giá của cuộc chiến không chỉ tính bằng phiếu bầu. Lầu Năm Góc ước tính cuộc chiến đã khiến người đóng thuế Mỹ tốn hơn 47 tỷ USD, theo Gulf News. Phó Tổng thống Vance ngày 16/11 tuyên bố Mỹ sẽ không để cuộc xung đột trở thành chiến tranh mãi mãi, thậm chí không phải cam kết kéo dài hai năm, dù ông không đưa ra ngày kết thúc cụ thể. Hai quan chức phương Tây nói với Reuters rằng cuộc chiến có thể kéo dài tới sáu tháng nữa. Trên thị trường dự đoán Polymarket, tính đến ngày 17/11, giới đặt cược cho rằng có khoảng 70% khả năng Mỹ sẽ trải qua hai tuần liên tiếp không tấn công Iran.
Như vậy, mốc ngày 1/1/2027 mà ông Trump đưa ra không phải là một ngày ngẫu nhiên. Đó là thời điểm phe Dân chủ chính thức nắm quyền kiểm soát lưỡng viện khi quốc hội mới tuyên thệ nhậm chức vào đầu tháng 1, và Nhà Trắng phải đối mặt với một Quốc hội không còn nằm trong tay đảng Cộng hòa. Chờ tới sau ngày đó, ông Trump vừa mua thêm thời gian cho ngoại giao, vừa giữ lại mọi lựa chọn quân sự. "Chúng ta còn thời gian", ông nói. Nhưng với Israel đang thúc giục, với Tehran vẫn bị nghi ngờ theo đuổi vũ khí hủy diệt, và với một Quốc hội mới sắp chất vấn mọi bước đi của ông, thời gian đó có thể trôi qua nhanh hơn ông tưởng.
Nguồn: Reuters, ngày 18-19/11/2026; Al Jazeera và The Wall Street Journal, ngày 4/11/2026.

Bình luận